Trong hành trình mang thai, việc chăm sóc sức khỏe của mẹ và bé là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, không phải bà bầu nào cũng biết rằng có những dấu hiệu cảnh báo sinh non mà họ cần đặc biệt chú ý. Sinh non không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ mà còn có thể tác động nghiêm trọng đến sự phát triển của thai nhi. Do đó, nhận diện sớm các triệu chứng như đau bụng, ra máu hay co thắt thường xuyên sẽ giúp mẹ bầu kịp thời tìm kiếm sự trợ giúp y tế, đảm bảo an toàn cho cả hai mẹ con.
Sinh non là gì?
Sinh non, hay còn gọi là đẻ non, là tình trạng khi trẻ được sinh ra trước 37 tuần tuổi thai, thường xảy ra trong khoảng từ 22 tuần đến 36 tuần. Một thai kỳ bình thường kéo dài khoảng 40 tuần, chia thành ba giai đoạn: ba tháng đầu, ba tháng giữa và ba tháng cuối.

Theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trên toàn cầu có khoảng 15 triệu trẻ sinh non mỗi năm, chiếm khoảng 10% tổng số trẻ sơ sinh. Sinh non được xem là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi, với khoảng 1 triệu ca tử vong do các biến chứng liên quan. Nhiều trẻ sống sót sau sinh non vẫn phải đối mặt với những di chứng suốt đời, bao gồm các vấn đề về thần kinh, tim mạch, thị giác và thính giác.
Phân loại mức độ sinh non
Mức độ sinh non thường được phân loại dựa trên tuổi thai, và được chia thành bốn cấp độ:
Cực non: Trẻ sinh ra trước 28 tuần tuổi thai.
Rất non: Trẻ sinh ra trong khoảng từ 28 đến 31 tuần 6 ngày.
Non trung bình: Trẻ sinh ra từ 32 đến 33 tuần 6 ngày.
Non muộn: Trẻ sinh ra từ 34 đến 36 tuần 6 ngày.
Khoảng 80% trẻ sinh non thuộc mức độ vừa và nhẹ, với tuổi thai từ trên 32 đến 37 tuần và cân nặng từ 1.500g đến 2.500g. Những trẻ này vẫn có nguy cơ tử vong cao do thiếu hụt chăm sóc thiết yếu như giữ ấm, nuôi dưỡng bằng sữa mẹ và vệ sinh để phòng ngừa nhiễm khuẩn.

Tại các quốc gia có thu nhập thấp, khoảng 10-13% trẻ sinh ra ở tuổi thai từ 28 đến 32 tuần và hơn một nửa trong số này không được chăm sóc tích cực, dẫn đến tỷ lệ tử vong cao.
Xem thêm: Mẹ bầu nào cần thực hiện xét nghiệm Nipt để sàng lọc trước sinh?
Dấu hiệu cảnh báo sinh non
Trong thời gian mang thai, nếu bạn gặp bất kỳ triệu chứng nào dưới đây, hãy ngay lập tức liên hệ với bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và can thiệp kịp thời:
- Đau lưng kéo dài.
- Cảm giác như em bé đang đẩy xuống phía dưới.
- Sưng tấy ở tay, chân hoặc mặt.
- Buồn nôn, nôn mửa hoặc tiêu chảy.
- Mờ mắt hoặc có các vấn đề khác liên quan đến thị lực.
- Đau bụng quặn giống như cơn đau kinh nguyệt.
- Em bé cử động ít hơn hoặc ngừng cử động.
- Có dịch hoặc máu bất thường từ âm đạo.
Nguyên nhân gây sinh non
Khoảng 50% trường hợp sinh non không xác định được nguyên nhân cụ thể. Tuy nhiên, có một số nguyên nhân và yếu tố nguy cơ rõ ràng, bao gồm:
Yếu tố xã hội
Những thai phụ không nhận được sự chăm sóc đầy đủ trước sinh, có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, hoặc gặp phải các vấn đề sức khỏe như suy dinh dưỡng và không tăng cân trong thai kỳ thường có nguy cơ sinh non cao. Độ tuổi cũng là một yếu tố quan trọng; nghiên cứu cho thấy những bà mẹ dưới 20 tuổi hoặc trên 35 tuổi có nguy cơ cao hơn.
Yếu tố từ phía mẹ
Một số tình trạng sức khỏe của mẹ có thể làm tăng nguy cơ sinh non, như nhiễm trùng đường tiết niệu, chấn thương bụng, hoặc phẫu thuật vùng bụng trong thai kỳ. Công việc nặng nhọc, môi trường ô nhiễm, và stress cũng có thể góp phần. Thêm vào đó, những thai phụ có tiền sử bệnh lý như bệnh tim, thận, gan, hoặc các tai biến sản khoa như sản giật, tiền sản giật cũng có nguy cơ sinh non cao. Khoảng 5% các trường hợp sinh non xảy ra ở mẹ có tử cung dị dạng bẩm sinh, trong khi 100% trường hợp hở eo cổ tử cung sẽ dẫn đến sinh non nếu không được can thiệp kịp thời. Các thủ thuật can thiệp ở cổ tử cung, viêm nhiễm âm đạo, hoặc tiền sử sinh non cũng làm tăng nguy cơ này.

Nguyên nhân từ thai và phần phụ của thai
Theo thống kê, khoảng 10-20% trường hợp sinh non liên quan đến đa thai, và 10% trường hợp có rau tiền đạo. Ngoài ra, các tình trạng như nhiễm trùng ối, vỡ ối sớm, đa ối, hoặc rau bong non cũng có thể dẫn đến sinh non.
Để xác định nguyên nhân gây sinh non, bác sĩ cần xem xét toàn bộ tiền sử bệnh lý của thai phụ, đánh giá các nguy cơ từ mẹ, thai nhi, và các yếu tố phối hợp khác.
Chẩn đoán sinh non
Trong phần lớn các trường hợp, chuyển dạ sinh non xảy ra một cách đột ngột và không rõ nguyên nhân. Các dấu hiệu chuyển dạ sớm có thể tương tự như chuyển dạ bình thường và bao gồm:
- Cơn gò tử cung: Từ 4 cơn gò trong 20 phút hoặc 8 cơn gò trong 60 phút.
- Cổ tử cung: Mở ≥ 2 cm hoặc có dấu hiệu xoá mỏng ≥ 80%.
- Tiến triển cổ tử cung: Được xác nhận qua nhiều lần khám bởi bác sĩ.
- Vỡ ối.
- Thay đổi dịch tiết âm đạo: Tăng đáng kể lượng dịch, có chất lỏng rò rỉ hoặc chảy máu.
- Áp lực vùng chậu: Cảm giác như em bé đang tụt xuống.
- Đau lưng: Có thể cảm thấy nhẹ hoặc âm ỉ.
- Đau bụng quặn: Có thể đi kèm với tiêu chảy hoặc không.
Nếu bạn gặp bất kỳ dấu hiệu nào của chuyển dạ sinh non, hãy nhanh chóng liên hệ với bệnh viện có đội ngũ chuyên gia và trang thiết bị hồi sức đầy đủ để được cấp cứu kịp thời, nhằm giảm thiểu nguy cơ biến chứng cho trẻ.
Phòng tránh nguy cơ sinh non
Ngoài việc theo dõi và phát hiện kịp thời các dấu hiệu sinh non, mẹ bầu cũng cần nắm vững cách phòng ngừa nguy cơ sinh non trong suốt thai kỳ. Dù việc phòng ngừa sinh non có thể gặp khó khăn do nhiều nguyên nhân và yếu tố tác động, mẹ bầu vẫn có thể thực hiện một số biện pháp sau đây trước và trong thời gian mang thai:

Trước khi mang thai:
- Tìm hiểu kỹ về chăm sóc sức khỏe sinh sản.
- Tránh thực hiện các thủ thuật y khoa có can thiệp sâu vào tử cung.
- Hạn chế mang thai nhiều lần, và trong thai kỳ, cần duy trì vận động với cường độ hợp lý, không lao động quá sức.
- Xây dựng chế độ ăn uống khoa học, đảm bảo cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cần thiết.
Trong quá trình mang thai:
- Tránh tiếp xúc với các chất độc hại, bao gồm ô nhiễm môi trường, khói thuốc lá, và rượu bia.
- Tăng cường bổ sung vitamin, đặc biệt là axit folic.
- Tránh căng thẳng, stress và duy trì tâm trạng thoải mái, vui vẻ.
- Thực hiện thăm khám thai định kỳ theo lịch hẹn với bác sĩ.
Xem thêm: Mẹ bầu nên áp dụng các bài tập thể dục nào để có thai kỳ khỏe mạnh?
Bài viết đã cung cấp những thông tin quan trọng về các dấu hiệu sinh non, giúp mẹ bầu ghi nhớ và theo dõi để kịp thời phát hiện bất thường. Mang thai là một hành trình không ít thử thách, nhưng đồng thời cũng là một nghĩa vụ thiêng liêng của người mẹ. Việc trang bị kiến thức về thai kỳ một cách đầy đủ và khoa học sẽ giúp mẹ và bé có được một thai kỳ an toàn và khỏe mạnh.
BỆNH VIỆN ĐỨC PHÚC
Hotline tư vấn 24/7: 097.119.5050
Địa chỉ: 48 Ô Đồng Lầm (Hồ Ba Mẫu), Đống Đa, Hà Nội
️Link group Facebook: https://www.facebook.com/groups/benhvienducphuc
Link Tiktok: https://www.tiktok.com/@ivf.benhvienducphuc
Link Youtube: https://www.youtube.com/@benhvienhotrosinhsanvanamh8811
Website: http://ducphuchospital.vn/
Link Zalo: https://zalo.me/1658203187943371400









