Bệnh nhân mắc sỏi tiết niệu thường băn khoăn trước những vấn đề như: Làm thế nào để loại bỏ được sỏi? Tại sao bệnh sỏi lại hay tái phát? Sau đây là những lời khuyên của bác sĩ áp dụng trong những trường hợp đã xác định rõ cơ chế gây sỏi.
Những bệnh nhân có thể chữa triệt căn sỏi: cường cận giáp tiên phát, cường cận giáp thứ phát do thiếu vitamin D… không cần theo chế độ ăn kiêng. Với những bệnh nhân còn lại, ngay cả khi không khẳng định được việc tạo sỏi do chế độ ăn uống, vẫn nên tuân theo những nguyên tắc về dinh dưỡng phù hợp.
Sỏi tiết niệu là căn bệnh mà nhiều người Việt Nam dễ mắc phải
Đối với sỏi oxalat canxi, phụ thuộc canxi
Đây là các sỏi Weddellit (C2), Brushit, Carbapatit (CA). Bệnh nhân cần tuân thủ 4 nguyên tắc: uống nhiều, thức ăn cân đối, kiểm soát lượng muối và lượng đạm; kiểm soát không để tiêu thụ quá 900mg canxi/ ngày và phải chia nhỏ theo các bữa ăn trong ngày. Ngoài ra, người bệnh cũng nên chú ý cung cấp đầy đủ vitamin D.
Đối với sỏi oxalat canxi, phụ thuộc oxalat
Đây là loại sỏi hay gặp nhất. Thực tế, loại sỏi này thường gặp ở những người đột nhiên bỏ không uống sữa nữa hoặc những người dùng nước uống có ít canxi: nguồn nước ở vùng núi lửa hoặc dùng nước qua máy lọc hoặc với những người có bệnh tiêu hoá mạn tính (viêm đại trực tràng chảy máu, bệnh viêm hồi tràng đoạn cuối, sau phẫu thuật nối tắt ống tiêu hóa để điều trị béo phì…). Canxi của thức ăn và các sản phẩm oxalat là thành phần chính của loại sỏi này. Do đó, việc cung cấp canxi phải luôn dưới 900mg/ngày và đặc biệt phải được chia đều trong các bữa ăn trong ngày. Canxi cho phép kêlat hóa các oxalat tại ống tiêu hóa, nhờ đó giảm sự hấp thu của ruột, nhờ đó nên canxi làm giảm oxalat trong nước tiểu.
Khuyến cáo: Dùng sữa trở lại và uống loại nước có nhiều canxi ngoài bữa ăn, đồng thời tuân thủ 4 nguyên tắc: uống nhiều, thức ăn cân đối, kiểm soát lượng muối và lượng đạm; kiểm soát không để tiêu thụ không quá 900mg canxi/ngày và phải chia nhỏ theo các bữa ăn trong ngày, lưu ý cung cấp đầy đủ vitamin D và tiêu thụ vừa phải, theo nhu cầu lượng đạm, tinh bột và mỡ.
Đối với sỏi acid uric
Cần phải xử lý vào sản phẩm của acid uric dựa vào tính hòa tan của nó trong môi trường kiềm bởi vì acid uric kết tủa trong môi trường acid.
80% acid uric là nội sinh và có rất nhiều yếu tố làm tăng acid uric trong máu:
- Kháng insulin: Hiện tượng này đã được hiểu rõ trong hội chứng chuyển hóa, trong bệnh béo bụng, ở người cao tuổi và người lười hoạt động. Lượng insulin tăng cao sẽ ức chế việc đào thải acid uric của thận. Cần lưu ý, đường fructos dễ gây tình trạng kháng insulin.
- Tình trạng tăng nồng độ VLDL (còn gọi là cholesterol tỷ trọng thấp) gây ức chế sự đào thải acid uric của thận.
- Tình trạng béo phì luôn song hành với tăng tổng hợp purin.
- Đường fructos gây giảm dị hóa purin.
- Thịt và rượu gây tăng acid uric.
Liên quan giữa thức ăn và tình trạng acid nước tiểu:
Độ acid cao của nước tiểu là yếu tố quan trọng nhất trong việc tạo thành sỏi acid uric và cũng như việc tạo sỏi tái phát ở người béo phì và đái tháo đường týp 2.
Trên thực tế, có mối liên quan ngược chiều giữa pH nước tiểu và trọng lượng cơ thể (pH nước tiểu sẽ giảm nếu trọng lượng cơ thể tăng) bởi vì sự kháng insulin tăng lên với sự tăng trọng lượng và dẫn đến việc giảm dần sự bài xuất ammonium của thận.
Ở những người có chỉ số khối lượng cơ thể IMC > 25 và/hoặc người béo phì luôn phải được điều trị nhằm giảm tình trạng kháng insulin với ý kiến phối hợp của nhiều chuyên khoa.
Uống nhiều nước hàng ngày là một biện pháp hiệu quả phòng tránh sỏi tiết niệu
Vai trò của thức ăn trong việc kiềm hóa nước tiểu:
Đồ uống: sử dụng các đồ uống có khả năng kiềm hoá nước tiểu như nước có nhiều bicarbonat, uống chia đều trong ngày; nước chanh…
Hạn chế các loại thức ăn gây acid: thịt, cá trứng, bánh mì, ngũ cốc,…
Tăng sử dụng các loại thực phẩm gây kiềm hóa: rau xanh, khoai tây, các loại quả.
Nếu chỉ số IMC >25, cần lấy lại cân bằng về năng lượng. Nên tập thể thao đều đặn >30 phút mỗi ngày.
Đối với sỏi cystin
Để dự phòng tránh sỏi tái phát, người bệnh cần: uống thật nhiều nước hàng ngày để pha loãng nước tiểu; kiềm hóa nước tiểu; kiểm soát quá trình sản xuất cystin bằng việc hạn chế lượng thịt tiêu thụ tối thiểu theo nhu cầu hàng ngày và phải chia đều theo các bữa ăn. Trong trường hợp nặng, cần ăn theo đơn của bác sĩ.
Hiện nay, Bệnh viện Hỗ trợ sinh sản & Nam học Đức Phúc cũng là một trong những địa chỉ bệnh viện uy tín có đầu tư quy mô về cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế hiện đại và cập nhật những công nghệ tiên tiến nhất giúp điều trị các bệnh sỏi tiết niệu. Đặc biệt, bệnh nhân sẽ được trực tiếp thăm khám và điều trị cùng TS. BS Lê Sỹ Trung – Chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực điều trị các bệnh về thận tiết niệu.
BS Lê Sỹ Trung có chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm trong điều trị sỏi tiết niệu
Quý khách hàng quan tâm tới dịch vụ khám và điều trị bệnh sỏi tiết niệu, hãy liên lạc ngay với Bệnh viện Hỗ trợ sinh sản & Nam học Đức Phúc để nhận tư vấn và hỗ trợ đặt lịch thăm khám nhé!
