Tăng prolactin trong máu là một vấn đề nội tiết phổ biến, thường gây ra rối loạn sinh sản ở phụ nữ. Vậy mức prolactin cao có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và gây vô sinh hay không? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây để có thêm thông tin chi tiết.
Chỉ số prolactin là gì và thế nào là tăng prolactin máu?
Prolactin là một hormone quan trọng do thùy trước của tuyến yên tiết ra. Tuyến yên là một tuyến nhỏ nằm ở trung tâm hộp sọ, trên xương bướm. Hormone prolactin có nhiều chức năng, nhưng chủ yếu là kích thích sự sản xuất sữa mẹ. Do đó, ở phụ nữ không mang thai, mức prolactin thường ở mức thấp, và chỉ tăng cao trong suốt quá trình mang thai và cho con bú. Ở những sản phụ không cho con bú, nồng độ prolactin sẽ giảm về mức bình thường nhanh chóng sau khi sinh. Mức prolactin tiêu chuẩn ở phụ nữ trưởng thành dao động từ 127-637 μIU/mL. Nếu mức prolactin cao hơn ngưỡng này, được chẩn đoán là tăng prolactin máu.
Nồng độ prolactin trong cơ thể có thể thay đổi trong ngày, thường cao hơn khi ngủ và đạt đỉnh vào buổi sáng khi thức dậy. Ngoài ra, stress về thể chất hoặc tinh thần cũng có thể làm tăng prolactin. Vì vậy, thời điểm lý tưởng để xét nghiệm prolactin là vào buổi sáng, khoảng 3-4 giờ sau khi thức dậy.
Xét nghiệm prolactin máu có thể cung cấp những thông tin quan trọng về:
- Nguyên nhân gây ra hiện tượng tự tiết sữa khi không mang thai hoặc cho con bú.
- Nguyên nhân của một số rối loạn kinh nguyệt hoặc vô sinh ở nữ giới.
- Chẩn đoán nguyên nhân vô sinh, rối loạn cương dương hoặc tình trạng vú to ở nam giới.
- Đánh giá chức năng của thùy trước tuyến yên và các rối loạn liên quan đến tuyến yên.
- Phát hiện và đánh giá sự phát triển của khối u tuyến yên
Tăng prolactin máu có thể gây vô sinh không?
Khi nồng độ prolactin trong máu tăng, nó sẽ ức chế sự tiết hormone GnRH, làm tăng hoạt tính dopaminergic tại vùng hạ đồi. Điều này dẫn đến giảm mức FSH (hormone kích thích sự phát triển của nang trứng) và LH (hormone gây rụng trứng và hỗ trợ hoàng thể), gây ra rối loạn rụng trứng hoặc mất rụng trứng, rối loạn chu kỳ kinh nguyệt, vô kinh, giảm ham muốn tình dục, và nguy cơ suy sinh dục. Vì vậy, mức prolactin cao có thể là nguyên nhân gây vô sinh ở phụ nữ.
Xem thêm: Tìm hiểu nguyên nhân gây vô sinh ở nữ giới?
Trong một số trường hợp, dù prolactin cao, chị em vẫn có chu kỳ kinh nguyệt và rụng trứng bình thường. Tuy nhiên, nếu cơ thể không sản xuất đủ hormone progesterone sau khi trứng rụng, trứng thụ tinh sẽ không thể làm tổ trong tử cung, dẫn đến vô sinh.
Nguyên nhân chính gây tăng prolactin máu
Theo các chuyên gia, có 3 nhóm nguyên nhân chính gây tăng prolactin trong máu:
Nguyên nhân sinh lý:
- Sau các hoạt động như ăn uống (đặc biệt là ăn nhiều thịt), quan hệ tình dục, kích thích núm vú, tập thể dục hoặc khi bị căng thẳng, mức prolactin có thể tạm thời tăng cao.
- Trong giai đoạn mang thai, prolactin tăng do nồng độ estradiol thai kỳ tăng.
- Ở giai đoạn cho con bú, prolactin kích thích sự sản xuất sữa, khiến nồng độ prolactin trong máu tăng cao hơn mức bình thường.
Nguyên nhân bệnh lý:
- U tuyến yên có thể dẫn đến sản xuất và bài tiết prolactin thừa. Để xác định chính xác tình trạng này, bệnh nhân cần làm xét nghiệm máu và chụp cộng hưởng từ MRI não để xác định vị trí và kích thước của khối u.
- Một số bệnh lý như đa nang buồng trứng, suy thận (làm chậm quá trình đào thải prolactin), và nhược giáp (gây tăng sinh tuyến yên) cũng có thể làm tăng prolactin trong máu.
Nguyên nhân do thuốc:
Một số loại thuốc có tác dụng phụ làm tăng prolactin, như thuốc điều trị huyết áp cao, thuốc chống trầm cảm, thuốc điều trị dạ dày, thuốc tránh thai chứa estrogen, và thuốc chống nôn.
Điều trị tăng prolactin máu như thế nào hiệu quả nhất?
Phương pháp điều trị tăng prolactin máu phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra tình trạng này, và bác sĩ sẽ lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp.
- Điều trị nội khoa: Đây là phương pháp đầu tiên thường được áp dụng, sử dụng các loại thuốc giúp giảm nồng độ prolactin trong máu, thu nhỏ khối u tuyến yên và cải thiện khả năng rụng trứng.
- Phẫu thuật cắt bỏ khối u: Phương pháp này được chỉ định khi bệnh nhân không đáp ứng với điều trị nội khoa hoặc khi khối u phát triển gây triệu chứng giảm thị lực
Tăng prolactin máu là bệnh lý phổ biến, mặc dù không nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể gây vô sinh ở cả nam và nữ. Bệnh dễ dàng được phát hiện qua xét nghiệm máu và các chẩn đoán hình ảnh như X-Quang, MRI, CT. Tuy nhiên, để điều trị hiệu quả, cần sự phối hợp giữa nhiều chuyên khoa như Nội tiết, Sản phụ khoa và Chẩn đoán hình ảnh.
Xem thêm: Cảnh báo những triệu chứng vô sinh ở nam giới phổ biến
Nếu gặp các dấu hiệu như kinh nguyệt không đều, mất kinh, tiết sữa không liên quan đến thai kỳ hoặc cho con bú, hay khô âm đạo, bệnh nhân nên đến cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, tư vấn và điều trị kịp thời. Liên hệ ngay hotline 097.119.5050 để được tư vấn và đặt lịch thăm khám!
